การติดตั้งถังดับเพลิงตามมาตรฐาน ความสูง ระยะห่าง และจุดวางที่ถูกต้อง

ติดถังดับเพลิงให้ส่วนบนสุดของถังสูงจากพื้นไม่เกิน 1.50 เมตร ก้นถังพ้นพื้นอย่างน้อย 10 เซนติเมตร และวางบนทางเดินใกล้ทางออก ให้คนในพื้นที่เดินถึงถังได้ภายใน 22.50 เมตร ตัวเลขแต่ละตัวมาจากกฎหมายหรือมาตรฐานคนละฉบับ ด้านล่างแยกให้ว่าข้อไหนใช้กับอาคารแบบไหน

มาตรฐานการติดตั้ง มาจาก 3 แหล่ง

อาคารสูงคืออาคารที่สูงตั้งแต่ 23 เมตรขึ้นไป ส่วนอาคารขนาดใหญ่พิเศษคืออาคารที่มีพื้นที่รวมกันตั้งแต่ 10,000 ตารางเมตรขึ้นไป โรงงานหรือร้านค้าที่มีลูกจ้างและอยู่ในอาคารแบบนี้ต้องทำตามทั้งสองฉบับ

ถังดับเพลิง ติดตั้งสูงกี่เมตร

ตัวเลขความสูงที่เป็นกฎหมายมีข้อเดียว คือข้อ 19 ของกฎกระทรวงฉบับที่ 33 สำหรับอาคารสูงและอาคารขนาดใหญ่พิเศษ ให้ส่วนบนสุดของตัวเครื่องสูงจากพื้นไม่เกิน 1.50 เมตร ติดในที่มองเห็น อ่านคำแนะนำการใช้ได้ และเข้าใช้ได้สะดวก ตามสรุปกฎหมายอาคารของศูนย์ SHECU จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

กฎกระทรวงการป้องกันและระงับอัคคีภัย พ.ศ. 2555 (ราชกิจจานุเบกษา) ของกระทรวงแรงงานไม่ได้กำหนดความสูงติดตั้ง ตัวเลข 1.50 เมตรในฉบับนี้คือระยะที่ต้องอ่านสัญลักษณ์บอกชนิดถังและประเภทไฟบนตัวเครื่องได้ หลายคนจึงสับสนว่าเป็นความสูง

ถ้าอาคารไม่เข้าข่ายข้อ 19 ให้ใช้หลักของมาตรฐาน NFPA 10 ของสหรัฐฯ (เอกสาร NFPA) เป็นแนว ถังที่น้ำหนักรวมไม่เกิน 18.14 กิโลกรัม ส่วนบนสุดต้องไม่เกิน 1.53 เมตร ถังที่หนักกว่านั้นไม่เกิน 1.07 เมตร และทุกกรณี ก้นถังต้องสูงจากพื้นไม่น้อยกว่า 10.2 เซนติเมตร (4 นิ้ว)

ระยะห่างถังดับเพลิง กี่เมตร

กฎกระทรวง พ.ศ. 2555 ใช้คำว่าระยะเข้าถึง หมายถึงระยะทางที่คนทำงานไปถึงเครื่องดับเพลิงได้เพื่อดับไฟ ณ จุดนั้น ให้วัดตามทางที่เดินได้จริง เพราะชั้นวางและผนังทำให้ระยะยาวกว่าเส้นตรงบนแบบ

• ไฟประเภท A ระยะเข้าถึงไม่เกิน 22.50 เมตร
• ไฟประเภท B 9 หรือ 15 เมตร ขึ้นกับขนาดเครื่องและระดับความเสี่ยงของพื้นที่ ตามตารางที่ 3 ท้ายกฎกระทรวง
• ไฟประเภท C ติดตั้งตามเชื้อเพลิงรอบ ๆ ว่าจะเกิดเป็นไฟ A หรือ B
• ไฟประเภท D ระยะเข้าถึงไม่เกิน 23 เมตร
• อาคารสูงและอาคารขนาดใหญ่พิเศษ 1 เครื่องต่อพื้นที่ไม่เกิน 1,000 ตารางเมตร ห่างกันไม่เกิน 45 เมตร อย่างน้อยชั้นละ 1 เครื่อง และบรรจุสารไม่น้อยกว่า 4 กิโลกรัม

สองตัวเลขนี้ไปด้วยกันได้ ถ้าติดถังตามทางเดินห่างกัน 45 เมตร คนที่ยืนตรงกลางจะเดินถึงถังที่ใกล้สุดภายใน 22.50 เมตร ถังขนาด 10 และ 15 ปอนด์ของร้านบรรจุสารประมาณ 4.5 และ 6.8 กิโลกรัม จึงผ่านเกณฑ์ขั้นต่ำ 4 กิโลกรัม ส่วนจำนวนถังสำหรับไฟ A ต้องคำนวณจากพื้นที่และค่าพิกัดของถังตามตารางในกฎกระทรวง ดูตัวอย่างใน กฎหมายถังดับเพลิงในไทย

จุดวางถังดับเพลิง ที่ถูกต้อง

• อยู่บนทางเดินประจำ และใกล้ทางออกของแต่ละพื้นที่ NFPA 10 ให้ติดตามเส้นทางที่คนเดินตามปกติ รวมถึงทางออก
• มองเห็นจากทางเดิน ถ้าต้องติดหลังเสาหรือในตู้ ต้องมีป้ายบอกตำแหน่ง อ่านต่อที่ ป้ายถังดับเพลิงตามกฎหมาย
• ไม่มีของกีดขวาง ข้อ 16 ของกฎกระทรวง พ.ศ. 2555 ให้ติดตั้งในที่เห็นชัด ไม่มีสิ่งกีดขวาง และหยิบใช้ได้สะดวกตลอดเวลา
• ไม่ชิดจุดเสี่ยงจนเข้าไปหยิบไม่ได้ เช่น ในครัวให้ติดใกล้ทางออก ไม่ติดเหนือเตา
• หันฉลากวิธีใช้ออกด้านหน้า คนที่มาหยิบจะอ่านได้ทันที
• ไม่โดนแดดทั้งวัน SHECU แนะนำไม่ให้วางถังในจุดที่แดดส่องตลอดเวลา จุดที่โดนฝนหรือรถยกวิ่งผ่านต้องมีตู้หรือที่กั้นกันถังเสียหาย

ตัวอย่างตามพื้นที่

ครัวร้านอาหารติด ถังดับเพลิง SC-AFFF PLUS ใกล้ทางออกครัว ห้องตู้ไฟฟ้าติด ถังดับเพลิง CO2 ใกล้ตู้ MDB ออฟฟิศติด ถังดับเพลิง BF2000 ตามทางเดินและหน้าห้อง โกดังและโรงงานติด ถังดับเพลิงผงเคมีแห้ง ABC 15 ปอนด์ที่เสาตามแนวทางเดินหลัก รายละเอียดอยู่ใน เลือกซื้อถังดับเพลิงให้เหมาะกับพื้นที่

วิธีติดตั้งถังดับเพลิง บนผนัง

1. เลือกจุด ตามรายการด้านบน แล้วเดินวัดระยะไปถึงถังข้างเคียง
2. ทำเครื่องหมายความสูง ทาบถังกับผนัง ให้ส่วนบนสุดไม่เกิน 1.50 เมตร และก้นถังพ้นพื้นอย่างน้อย 10 เซนติเมตร
3. ยึดขาแขวน ใช้ขาแขวนที่ทำมาสำหรับถังขนาดนั้น NFPA 10 เตือนว่าไม่ควรใช้ที่แขวนของถังเล็กกับถังที่ใหญ่กว่า และไม่ให้ทำที่แขวนขึ้นเองหน้างาน ผนังปูนใช้พุกให้ตรงขนาดสกรู ผนังเบาให้ยึดเข้าโครงคร่าว ถังผงเคมีแห้ง ABC ของร้านมีขาแขวนติดผนังมาในชุด
4. แขวนถัง หันฉลากออก แล้วลองยกถังออก ต้องหลุดจากขาแขวนได้ง่ายไม่ติดขัด
5. ติดป้าย ป้ายบอกตำแหน่งเหนือถัง และป้ายผลการตรวจที่ตัวถัง
6. จดลงแผนผัง ทำแผนผังถังดับเพลิงของแต่ละชั้น ระบุชนิดและขนาด ใช้ตอนตรวจทุก 6 เดือนและตอนซื้อเพิ่ม

ติดหลายชั้นหลายจุดพร้อมกัน ใส่จำนวนทั้งหมดลงใบเสนอราคาออนไลน์ได้ในใบเดียว

คำถามที่พบบ่อย

ถังดับเพลิงติดตั้งสูงกี่เมตร

อาคารสูงและอาคารขนาดใหญ่พิเศษ กฎกระทรวงฉบับที่ 33 ให้ส่วนบนสุดของถังสูงจากพื้นไม่เกิน 1.50 เมตร อาคารอื่นใช้หลัก NFPA 10 ได้ คือส่วนบนสุดไม่เกิน 1.53 เมตรสำหรับถังน้ำหนักรวมไม่เกิน 18.14 กิโลกรัม และก้นถังสูงจากพื้นอย่างน้อย 10 เซนติเมตร

ถังดับเพลิงต้องติดตั้งทุกกี่เมตร

อาคารสูงและอาคารขนาดใหญ่พิเศษให้ห่างกันไม่เกิน 45 เมตร และอย่างน้อยชั้นละ 1 เครื่อง สถานประกอบกิจการตามกฎกระทรวง พ.ศ. 2555 ใช้ระยะเข้าถึง สำหรับไฟประเภท A ต้องเดินถึงถังได้ไม่เกิน 22.50 เมตร

วางถังดับเพลิงบนพื้นได้ไหม

กฎกระทรวง พ.ศ. 2555 ให้ติดตั้งหรือจัดวางก็ได้ ขอให้มั่นคง มองเห็นชัด และหยิบได้เร็ว แต่การวางกับพื้นตรง ๆ เสี่ยงถูกเตะล้ม ถูกของบัง และก้นถังเป็นสนิมจากพื้นเปียก ถ้าแขวนผนังไม่ได้ให้ใช้ขาตั้งหรือฐานวางที่ยกถังพ้นพื้น

ติดตั้งถังดับเพลิงกลางแจ้งได้ไหม

ได้ แต่ต้องกันแดดและฝน ไม่ให้ถังโดนแดดตลอดทั้งวัน และไม่ให้อุณหภูมิเกินช่วงที่ระบุบนฉลากถัง ใช้ตู้หรือกล่องที่มีช่องระบายอากาศ และติดป้ายบอกตำแหน่งถ้ามองไม่เห็นตัวถัง

ร้านอาหารต้องติดถังดับเพลิงตรงไหน

ในครัวติดถังที่ดับไฟประเภท K ได้ เช่น SC-AFFF PLUS ใกล้ทางออกครัว ไม่ติดเหนือเตาหรือชิดหม้อทอด เพราะถ้าไฟลุกจะเข้าไปหยิบไม่ได้ ส่วนหน้าร้านติดถังผงเคมีแห้ง ABC ใกล้ประตู

แหล่งอ้างอิง

1. สรุปกฎหมายอาคารของศูนย์ SHECU จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย shecu.chula.ac.th
2. กฎกระทรวงการป้องกันและระงับอัคคีภัย พ.ศ. 2555 (ราชกิจจานุเบกษา) ratchakitcha.soc.go.th
3. มาตรฐาน NFPA 10 ของสหรัฐฯ (เอกสาร NFPA) docinfofiles.nfpa.org