เกจถังดับเพลิงตก แรงดันต่ำ เกิดจากอะไร ต้องทำอย่างไร
เข็มเกจถังดับเพลิงต้องอยู่ในช่องสีเขียว ถ้าตกไปช่องแดงด้านซ้าย แปลว่าแรงดันในถังต่ำกว่าระดับใช้งาน ถังอาจฉีดได้สั้นหรือฉีดไม่ออกเลย ให้ส่งเติมทันที ไม่ต้องรอรอบตรวจ
เกจถังดับเพลิง อ่านยังไง
ถังที่อัดแรงดันไว้ในตัวถัง (Stored Pressure) มีเกจเล็ก ๆ อยู่ที่หัววาล์ว มาตรฐาน มอก. 332-2537 ฉบับเต็ม กำหนดให้ถังผงเคมีแห้งแบบนี้ต้องมีอุปกรณ์แสดงความดันที่บอกได้ว่าแรงดันเหมาะกับการฉีดหรือไม่ ในร้าน ถังดับเพลิงผงเคมีแห้ง ABC และ ถังดับเพลิง BF2000 เป็นแบบนี้ทั้งคู่ หน้าปัดส่วนใหญ่แบ่งเป็น 3 ช่อง
| ตำแหน่งเข็ม | ความหมาย | ต้องทำอะไร |
|---|---|---|
| ช่องเขียวตรงกลาง | แรงดันพร้อมใช้ | ตรวจตามรอบต่อไป |
| ช่องแดงซ้าย (RECHARGE) | แรงดันต่ำ อาจรั่วหรือเคยถูกกดใช้ | ส่งเติมใหม่ |
| ช่องแดงขวา (OVERCHARGED) | แรงดันเกิน อาจเป็นเพราะเกจเสียหรืออัดก๊าซเกิน | ส่งร้านตรวจและอัดใหม่ |
ความหมายของช่องแดงทั้งสองฝั่งอ้างอิงจากคู่มือบริการถังผงเคมีแห้งของ Strike First ผู้ผลิตถังดับเพลิงในแคนาดา ซึ่งให้ปล่อยแรงดันออกแล้วอัดใหม่ทั้งสองกรณี คำบนหน้าปัดแต่ละยี่ห้ออาจเขียนไม่เหมือนกัน แต่ช่องเขียวคือช่วงใช้งานเหมือนกันทุกยี่ห้อ
แรงดันถังดับเพลิงควรเป็นเท่าไร
แต่ละรุ่นไม่เท่ากัน อย่าเอาตัวเลขของถังยี่ห้ออื่นมาเทียบ มอก. 332 ให้ฉลากถังผงเคมีแห้งระบุความดันใช้งานไว้ ตัวเลขที่ถูกของถังใบนั้นจึงอยู่บนฉลากของมันเอง เวลาตรวจประจำเดือน ดูแค่ว่าเข็มอยู่ในช่องเขียวก็พอ
เกจถังดับเพลิงตก เกิดจากอะไร
- เคยถูกกดใช้ กดแค่แวบเดียวแรงดันก็ลด และวาล์วอาจปิดไม่สนิทหลังจากนั้น ดูซีลที่ร้อยสลักไว้ ถ้าซีลขาดหรือหาย มีโอกาสสูงว่าถังถูกใช้หรือถูกดึงสลักไปแล้ว
- รั่วช้า ๆ คู่มือของ Strike First ให้ตรวจรั่วหลังอัดแรงดัน 4 จุด คือ รอยเชื่อมตัวถัง หน้าปัดและเกลียวเกจ โอริงที่คอวาล์ว และบ่าวาล์ว ถ้ารั่วจุดใดจุดหนึ่ง เข็มจะค่อย ๆ ลดลงทีละเดือนจนตกช่องแดง
- เกจเสีย กระจกแตก เข็มงอ หรือเข็มค้างไม่ขยับ อ่านค่าไม่ได้แล้ว คู่มือเดียวกันให้ปล่อยแรงดันแล้วเปลี่ยนเกจ
- อุณหภูมิ บทความเรื่องเกจกับอุณหภูมิของ Amerex ผู้ผลิตถังดับเพลิงในสหรัฐฯ อธิบายว่าถังมักอัดแรงดันที่ประมาณ 21 องศาเซลเซียส ถังที่ร้อนเข็มจะเอียงไปทางขวา ถังที่เย็นเข็มจะเอียงไปทางซ้าย แต่ในช่วงอุณหภูมิใช้งานปกติ เข็มยังอยู่ในช่องเขียว ถ้าเข็มลงถึงช่องแดงจึงไม่ใช่เรื่องอากาศ
บ้านเราอากาศร้อน ถังที่ตั้งตากแดดทั้งวันเข็มจึงเอียงขวาได้ ให้ย้ายเข้าที่ร่ม ถ้ายังสงสัย Amerex แนะนำให้วางถังในห้องที่ประมาณ 21 องศาเซลเซียสหลายชั่วโมง แล้วอ่านเกจใหม่
เกจตก ทำยังไง
- ดูซีลและสลัก ถ้าซีลขาด ให้ถือว่าถังถูกใช้แล้ว ต้องเติมใหม่ทั้งถัง ไม่ใช่แค่อัดแรงดัน
- วางถังสำรองแทน คู่มือผู้ผลิตให้วางถังชนิดเดียวกันที่ดับไฟได้ไม่น้อยกว่าไว้แทนระหว่างส่งเติม จุดนั้นจะได้ไม่ว่าง
- ส่งเติม อย่าอัดลมเอง งานที่ถูกคือปล่อยแรงดันให้หมด หาจุดรั่ว เปลี่ยนโอริงหรือวาล์วที่เสีย เติมสารตามชนิดและน้ำหนักบนฉลาก แล้วอัดด้วยไนโตรเจนแห้งเท่านั้น ถ้าอัดเพิ่มโดยไม่แก้จุดรั่ว เข็มก็ตกซ้ำ
- ห้ามคลายหัววาล์วเอง คู่มือเดียวกันเตือนว่าถ้าถังยังมีแรงดัน ชิ้นส่วนที่คลายออกอาจดีดออกมาแรงจนคนบาดเจ็บ
ส่งถังมาเติมได้ที่ บริการเติมถังดับเพลิง ถังที่ซื้อจากร้านเราตรวจเช็กสภาพฟรี ถ้าตรวจแล้วเข็มยังเขียวและซีลครบก็ไม่ต้องเติม
ถังดับเพลิงไม่มีเกจวัดความดัน ตรวจยังไง
- ถัง CO2 ไม่มีเกจ ต้องชั่งน้ำหนักเทียบกับน้ำหนักที่ผู้ผลิตระบุ ถ้าน้ำหนักขาดเกินเกณฑ์ต้องเติม เกณฑ์ที่ผู้ผลิตใช้อยู่ในหน้า เติมถังดับเพลิง ตัวถัง CO2 รับแรงดันสูงกว่าถังผงเคมีมาก ถังดับเพลิง CO2 ในร้านฉลากระบุทดสอบแรงดันที่ 3,600 psi
- ถังผงเคมีแบบมีท่ออัดก๊าซ ในถังไม่มีแรงดันจนกว่าจะกดใช้ มอก. 332 บังคับให้มีอุปกรณ์แสดงความดันเฉพาะแบบอัดความดันไว้ ส่วนท่ออัดก๊าซต้องแสดงน้ำหนักท่อเปล่าและน้ำหนักเมื่ออัดก๊าซเต็มไว้ ถังแบบนี้จึงตรวจได้ด้วยการชั่งท่อก๊าซเทียบกับตัวเลขนั้น ให้ร้านที่มีตาชั่งเป็นคนตรวจ
เกจเป็นแค่จุดเดียวที่ต้องดู
เข็มเขียวแปลว่าแรงดันพอ แต่ยังไม่ได้บอกว่าสายฉีดตัน ตัวถังเป็นสนิม หรือถังถูกย้ายไปวางหลังตู้ ตรวจให้ครบ 7 จุดตาม วิธีตรวจเช็กถังดับเพลิงด้วยตัวเอง และถ้าถังเก่ามากจนไม่แน่ใจว่าควรเติมหรือซื้อใหม่ อ่าน ถังดับเพลิงมีอายุกี่ปี ก่อนตัดสินใจ
คำถามที่พบบ่อย
เข็มเกจถังดับเพลิงอยู่สีแดง ยังใช้ได้ไหม
ไม่ควรพึ่งถังใบนั้น เข็มที่ตกช่องแดงซ้ายแปลว่าแรงดันต่ำ ถังอาจฉีดได้สั้นหรือไม่ออกเลย ให้วางถังสำรองแทนแล้วส่งเติมใหม่
แรงดันถังดับเพลิงควรอยู่ที่เท่าไร
แต่ละรุ่นไม่เท่ากัน ให้ดูความดันใช้งานที่พิมพ์บนฉลากของถังใบนั้น มอก. 332 กำหนดให้ถังผงเคมีแห้งต้องระบุไว้ เวลาตรวจประจำเดือนดูแค่ว่าเข็มอยู่ในช่องเขียวก็พอ
เข็มเกจเกินช่องเขียวไปทางขวา อันตรายไหม
อาจเป็นเพราะถังร้อน เกจเสีย หรืออัดก๊าซเกิน ให้ย้ายถังเข้าที่ร่มแล้วอ่านใหม่ ถ้ายังเกินอยู่ให้ส่งร้านตรวจและอัดแรงดันใหม่
ถังดับเพลิงไม่มีเกจวัดความดัน ตรวจยังไง
ถัง CO2 ตรวจด้วยการชั่งน้ำหนักเทียบกับน้ำหนักที่ระบุไว้ ถังผงเคมีแบบมีท่ออัดก๊าซตรวจด้วยการชั่งท่อก๊าซ ทั้งสองแบบควรให้ร้านที่มีตาชั่งและอุปกรณ์เป็นคนตรวจ
เติมแรงดันถังดับเพลิงเองได้ไหม
ไม่ควร งานอัดแรงดันต้องใช้ไนโตรเจนแห้งกับหัวอัดเฉพาะ และต้องหาจุดรั่วก่อน ถ้าอัดเพิ่มอย่างเดียวเข็มจะตกซ้ำ การคลายหัววาล์วขณะถังยังมีแรงดันก็อันตราย
แหล่งอ้างอิง
- มาตรฐาน มอก. 332-2537 ฉบับเต็ม service.tisi.go.th
- คู่มือบริการถังผงเคมีแห้งของ Strike First strike-first.com
- บทความเรื่องเกจกับอุณหภูมิของ Amerex amerex-fire.com
