ถังดับเพลิงระเบิดได้ไหม อันตรายไหม ผงเคมี CO2 และถังรั่ว

ถังดับเพลิงเป็นถังอัดแรงดัน ระเบิดได้ถ้าโดนความร้อนสูง ผู้ผลิตจึงให้เก็บพ้นแดดและห่างจากความร้อน ส่วนสารในถัง ผงเคมีทำให้แสบตาและระคายคอได้ CO2 อันตรายจริงเมื่อฉีดในห้องปิดเพราะไล่ออกซิเจน ถ้าถังรั่ว ให้ย้ายไปไว้ที่โล่งแล้วส่งตรวจ

ถังดับเพลิงระเบิดได้ไหม

ได้ ถ้าโดนความร้อน SDS ถังผงเคมี ABC ของ Kidde และ SDS ก๊าซ CO2 ของผู้ผลิตเดียวกันเขียนอันตรายข้อแรกไว้ตรงกันว่า ข้างในเป็นก๊าซอัดแรงดัน อาจระเบิดได้เมื่อได้รับความร้อน ถ้าอยู่ในกองไฟ ถังอาจแตกได้

SDS ให้เก็บถังในที่เย็น แห้ง อากาศถ่ายเท มีหลังคา และพ้นแดด ยึดถังไม่ให้ล้ม ห้ามทำตก ห้ามลากหรือกลิ้ง และห้ามเอาไฟหรือความร้อนจ่อตัวถัง คำแนะนำของศูนย์ SHECU จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยก็บอกตรงกันว่า ถังต้องไม่อยู่ในจุดที่แดดส่องถึงตลอดเวลา

จุดที่ไม่ควรวางถัง

• ชิดเตาแก๊ส เตาอบ หรือเครื่องจักรที่ร้อน
• ริมหน้าต่างหรือลานกลางแจ้งที่แดดส่องทั้งวัน รวมถึงในรถที่จอดตากแดด
• พื้นที่ถังล้มหรือโดนชนบ่อย แขวนผนังหรือวางในขาตั้งดีกว่าวางกับพื้นเฉย ๆ
• งานเชื่อม เจาะ หรือลนไฟที่ตัวถัง ห้ามทำเด็ดขาด

อีกต้นเหตุคือสภาพถัง ถังที่บุบ บวม ร้าว หรือสนิมกินลึกโดยเฉพาะที่ก้นถัง ไม่ควรอัดแรงดันซ้ำ ให้เปลี่ยนใบใหม่ ศูนย์ SHECU แนะนำให้ทดสอบแรงดันถังทุก 5 ปี และใช้งานไม่เกิน 15 ปี วิธีดูสภาพถังอยู่ใน วิธีตรวจเช็กถังดับเพลิงด้วยตัวเอง

ผงถังดับเพลิงอันตรายไหม

ผงในถัง ABC ส่วนใหญ่คือโมโนแอมโมเนียมฟอสเฟต SDS ของ Kidde ระบุสัดส่วนไว้ 80 ถึง 100% และจัดอันตรายของผลิตภัณฑ์ไว้ข้อเดียวคือเป็นก๊าซอัดแรงดัน ไม่ได้จัดตัวผงเป็นสารอันตรายข้ออื่น ที่เจอได้จริงคือผงเข้าตาแล้วแสบ แดง หรือสูดเข้าไปแล้วไอ ระคายคอ

วิธีปฐมพยาบาลตาม SDS

• เข้าตา เปิดตาแล้วล้างด้วยน้ำสะอาดหลายนาที ถ้ายังเจ็บหรือแดงอยู่ ไปพบแพทย์
• ติดผิว ล้างด้วยสบู่และน้ำ ถ้ายังระคายเคือง ไปพบแพทย์
• สูดเข้าไป พาออกไปที่อากาศถ่ายเท ถ้าหายใจลำบาก ไปพบแพทย์ทันที
• กลืนเข้าไป ดื่มน้ำมาก ๆ แล้วไปพบแพทย์

ผงที่ฟุ้งในห้องทำให้มองเห็นยากชั่วคราว ฉีดเสร็จให้ถอยออกมาก่อน รอผงจางแล้วค่อยเก็บ SDS แนะนำให้กวาดหรือดูดฝุ่นใส่ภาชนะ ถ้าห้องมีคอมพิวเตอร์ เอกสาร หรือของที่เลอะไม่ได้ ถังดับเพลิง BF2000 ดับไฟ A B C ได้เหมือนกันโดยไม่ทิ้งคราบผง ส่วนคนที่รับคราบได้ ถังผงเคมีแห้ง ABC ยังเป็นตัวเลือกที่ราคาต่ำที่สุด

ถังดับเพลิง CO2 อันตรายไหม

CO2 ไม่ทิ้งคราบและไม่นำไฟฟ้า แต่มีอันตราย 2 เรื่องที่ SDS ก๊าซ CO2 ของ Kidde เตือนไว้

ขาดออกซิเจนในห้องปิด

CO2 ไล่ออกซิเจนออกไปและอาจทำให้ขาดอากาศหายใจได้อย่างรวดเร็ว ก๊าซหนักกว่าอากาศ จึงสะสมอยู่ในห้องปิดและที่ต่ำ อาการคือ มึนหัว เวียนหัว หายใจลำบาก ง่วงซึม คลื่นไส้ และสับสน ฉีดในห้องเล็กเสร็จแล้วให้ออกจากห้อง เปิดประตูหน้าต่างระบายอากาศก่อนกลับเข้าไป ถ้ามีคนอาการไม่ดี พาออกมาที่อากาศโล่งแล้วไปพบแพทย์ทันที

ความเย็นจัด

หิมะ CO2 ที่พ่นออกมาระเหิดเป็นก๊าซที่ประมาณลบ 78.5 องศาเซลเซียส ก๊าซและหิมะที่เย็นขนาดนี้ทำให้ผิวที่โดนเป็นแผลจากความเย็นได้ จับถังที่ด้ามจับเท่านั้น ห้ามจับกระบอกฉีดหรือปลายฉีด ถ้าโดนผิว ให้ค่อย ๆ อุ่นบริเวณนั้น SDS ห้ามใช้น้ำร้อน ถ้าผิวพองหรือแดงไม่หาย ไปพบแพทย์

CO2 ดับไฟอะไรได้และไม่ควรใช้ตรงไหน อ่านต่อใน ถังดับเพลิง CO2 คืออะไร ใช้ดับไฟอะไรได้

BF2000 และ SC-AFFF PLUS

ฉลาก BF2000 เตือนให้ออกจากห้องและเปิดระบายอากาศหลังฉีดในห้องปิด ส่วน SC-AFFF PLUS ฉลากห้ามฉีดพุ่งแรงใส่เชื้อเพลิงโดยตรง เพราะเปลวไฟจะลุกกระจาย ให้ฉีดแบบพรมให้น้ำยาคลุมเปลวไฟ หลังฉีดมีคราบน้ำยาบนพื้นผิว เช็ดออกได้

ถังดับเพลิงรั่ว ทำอย่างไร

สัญญาณคือเข็มเกจตกลงไปฝั่งสีแดง หรือถัง CO2 ที่ชั่งแล้วน้ำหนักลดลง ถังแบบนี้อาจฉีดไม่ออกหรือฉีดได้สั้นตอนต้องใช้จริง

1. ย้ายถังไปที่โล่ง อากาศถ่ายเท ห่างคนและความร้อน SDS ทั้งสองฉบับแนะนำแบบเดียวกัน
2. ถ้า CO2 รั่วในห้องเล็กที่ปิดทึบ อย่าเข้าไปอยู่ในห้องนั้น เปิดประตูระบายอากาศจากด้านนอกถ้าทำได้
3. อย่าถอดหัววาล์วเอง ฉลากถัง CO2 ของ HATRON เขียนไว้ว่าต้องปล่อยแรงดันออกให้หมดก่อนถอดวาล์ว และให้บริษัทที่บริการถังดับเพลิงเป็นผู้เติม
4. ส่งตรวจและอัดแรงดันใหม่ ร้านเรารับเติมถังดับเพลิงทุกชนิด ระหว่างนั้นหาถังสำรองมาวางแทน

ใช้ถังให้ถูกวิธีตั้งแต่แรก ก็ลดโอกาสโดนผงและความเย็นไปได้มาก อ่านขั้นตอนใน วิธีใช้ถังดับเพลิง 4 ขั้นตอน

คำถามที่พบบ่อย

ถังดับเพลิงวางตากแดดระเบิดไหม

มีความเสี่ยง SDS ของผู้ผลิตระบุว่าก๊าซอัดแรงดันในถังอาจระเบิดได้เมื่อได้รับความร้อน และให้เก็บพ้นแดด อย่าวางถังริมหน้าต่างที่แดดส่องทั้งวัน ชิดเตา หรือทิ้งไว้ในรถที่จอดตากแดด

ผงถังดับเพลิงเข้าตาทำอย่างไร

เปิดตาแล้วล้างด้วยน้ำสะอาดหลายนาที ถ้ายังเจ็บหรือแดงอยู่ให้ไปพบแพทย์ ตามคำแนะนำใน SDS ของผู้ผลิตถังผงเคมี

ถังดับเพลิง CO2 อันตรายไหม

อันตรายใน 2 กรณี คือฉีดในห้องปิดขนาดเล็กซึ่ง CO2 จะไล่ออกซิเจนจนหายใจไม่ออก และโดนก๊าซหรือกระบอกฉีดที่เย็นจัดจนผิวเป็นแผล ฉีดเสร็จให้ออกจากห้องและระบายอากาศ จับถังที่ด้ามจับเท่านั้น

ถังดับเพลิงรั่วอันตรายไหม

ถังที่รั่วอาจฉีดไม่ออกหรือฉีดได้สั้นเมื่อถึงเวลาใช้ ถ้าเป็นถัง CO2 รั่วในห้องปิดเล็ก ก๊าซจะไล่ออกซิเจน ให้ย้ายถังไปที่โล่ง อากาศถ่ายเท แล้วส่งตรวจและอัดแรงดันใหม่

แหล่งอ้างอิง

1. SDS ถังผงเคมี ABC ของ Kidde brand.kidde.com
2. ศูนย์ SHECU จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย shecu.chula.ac.th
3. SDS ก๊าซ CO2 ของ Kidde brand.kidde.com